Những trang sách của tình cha con
Bìa sách Ba - món quà vô giá (NXB Tổng Hợp TP.HCM) khiến bạn đọc có thể ngần ngại chọn lấy trên kệ sách, nhưng mở sách ra rồi, khó mà đặt xuống được.
Những dòng hồi ức về một người cha, câu chuyện trải dài 60 năm của một gia đình cuốn lấy ta trong những cảm xúc lúc bùng vỡ nỗi xúc động đến trào nước mắt, lúc thao thiết yêu thương.
Chuyện đời được mở ra từ cái Tết Bính Thân 2016 - cái Tết cuối cùng tác giả có ba ở bên, trong một gia đình tứ đại đồng đường đầm ấm. Rồi bằng ký ức, bằng tình cảm vô bờ với cha, bằng văn phong sáng rõ của một nhà báo kỳ cựu, tác giả Ngô Thị Thu An đưa người đọc đi cùng cuộc đời của cha mình từ năm 16 tuổi.
Con đường lập thân, lập nghiệp ở Sài Gòn, gầy dựng nên một gia đình tràn đầy yêu thương có vô vàn câu chuyện rất đáng lắng nghe, cảm phục. Chăm chỉ, chịu khó, người thanh niên ngủ lây lất ở các mái hiên nhà người rồi cũng có được một mảnh đất ở quận 8, trở thành đầu tàu vững chắc lèo lái gia đình bảy người con, không chỉ cất nhà được cho mình mà còn chia được cho các con có chỗ cùng quần cư...
Người đàn ông ấy, một "công dân bình thường" như tác giả nói, đã thẳng thớm, cương trực đi qua những ngày theo Việt Minh chống Pháp, chuỗi ngày lem luốc làm việc cho một tiệm sửa xe không bảng hiệu gần vòng xoay ngã 6 Sài Gòn, những ngày lái xe cho Cục Truyền tin của Quân lực Việt Nam cộng hòa vì trốn lính mãi không được, chuỗi ngày thất nghiệp thời bao cấp rồi may mắn được ngó lơ cho "xé rào" để bày một góc vá xe trên đường phố…
Dưỡng chất cho những ngày gian nan "vượt lên để sống" và "phải sống" không gì hơn là tình yêu với gia đình, với từng đứa con, với tha nhân cùng khổ quanh mình. Khi con cái trưởng thành, những tháng cuối đời chiến đấu với bạo bệnh, ông đối diện điềm tĩnh để còn là điểm tựa cho những phút yếu lòng, lo lắng khôn nguôi của con...
Người đọc không khỏi thổn thức cùng những câu chuyện đời thường: Ba đạp xe chở con gái nhỏ đi lãnh thưởng học sinh giỏi văn toàn quốc, con gái ngồi trên sườn ngang, còn ông bỏ áo vào quần để có chỗ đựng tất cả phần thưởng - mấy hộp sữa bò và mấy bịch đường cát, mồ hôi cha nhểu trên cổ con.
Hay con gái dù đã qua tuổi 50, đi trực báo về khuya là cha thấp thỏm thức đợi; con gái đi đâu xa, đến nơi phải gọi điện báo cho cha biết; cha òa khóc khi con vừa trải qua ca mổ thành công...
Và khi ba bệnh, con gái giành giật từng chút thời gian để được nâng giấc, chăm sóc cho ba, cảm khái mãi "lần đầu cho ba dựa lưng cũng là lần cuối", thương ba ái ngại khi con gái lau rửa cho mình... Thường trực nữa là lòng kính phục ba đã luôn giúp đỡ hết mình những ai cần giúp suốt quãng đời ông sống.
Đằng sau câu chuyện của một gia đình là nhật ký của một thành phố, bóng dáng của thời đại, những thăng trầm của đất nước và chữ hiếu, lễ nghĩa không bao giờ cũ ở đời. Khép tập sách, những nỗi đời riêng hóa thành nỗi yêu chung, khiến ta thấy yêu hơn từng nỗi nhà, từng mối tơ duyên, từng sợi dây liên kết tình thân - tình thâm của mỗi con người đến với cuộc đời này.
Nỗi nhớ ba "không sao giảm đi được" chảy tràn trong tập sách. Viết về ba cũng là cách tác giả Thu An nhắc mình, nhắc nhau "mỗi ngày hãy làm một điều gì đó thật bình thường cho cha mẹ, hoặc cố dành vài phút giây tĩnh lặng nhớ về mẹ cha trong một cảm xúc thương yêu đằm thắm, êm dịu và một cảm giác biết ơn sâu lắng, ngọt ngào"...
Tác giả bảo "sẽ còn nhớ ba lâu lắm!", còn độc giả biết mình cũng sẽ nhớ lâu hình ảnh người má khóc ôm níu chiếc máy may khi chồng hào sảng đem báu vật của gia đình đưa người bạn vừa đi kinh tế mới về cần vực dậy vợ con đang đói...
Và sẽ không quên được bài thơ thật từng chữ một, giản dị mà làm ta ứa lệ, viết trong những ngày trần gian đã vắng bóng ba: "Chiều nay vào bếp vắng / Giật mình... "má, má ơi?"/ "Ơi, má đây đang tắm!"/ Tim vui đến nghẹn lời".
Xem thêm